Εμπρησμοί, δολοφονίες, σατανισμός και ο... Ενβέρ Χότζα

Πώς οι Mayhem όρισαν - για καλό και για κακό - το black metal

Η δεκαετία του 1990 αποτέλεσε μια δύσκολη δεκαετία για τη Νορβηγία: η χώρα-πρότυπο του σκανδιναβικού σοσιαλδημοκρατικού μοντέλου βρέθηκε στη δίνη μιας σειράς αγριοτήτων που προκάλεσαν αναταραχή στις αρχές και «ηθικό πανικό» στην κοινωνία και τα ΜΜΕ.

Πίσω από τα εγκλήματα - εμπρησμοί, αυτοκτονίες, δολοφονίες, μαχαιρώματα - αποκαλύφθηκε ότι κρυβόταν μια μικρή ομάδα νεαρών που σύχναζαν σε ένα δισκάδικο με το υποβλητικό όνομα «Κόλαση» (Helvete), έπαιζαν μουσική σε διάφορα σχήματα και αποκαλούσαν το μουσικό ιδίωμά τους black metal - όπως ο δεύτερος ιστορικός δίσκος των Venom, εκείνος με τον Baphomet στο εξώφυλλο.

 Στο επίκεντρο αυτής της ομάδας βρισκόταν ο Øystein Aarseth, γνωστότερος ως Euronymous, ιδιοκτήτης του Helvete, κιθαρίστας και βασικός συνθέτης για το συγκρότημα των Mayhem και, ας πούμε, ιδεολογικός «κομισάριος» του νέου μουσικού είδους που αποκτούσε όλο και περισσότερους φανς στη Νορβηγία, αλλά και την υπόλοιπη βόρεια Ευρώπη.

 Αντλώντας έμπνευση από τους Venom, τους Bathory και τις πιο extreme εκφάνσεις του thrash metal, o Euronymous και μια χούφτα πιτσιρικάδων από το Όσλο, το Μπέργκεν, αλλά και τις πιο βόρειες και απομακρυσμένες περιοχές της Νορβηγίας, πήραν τις επιρροές τους, τις απογύμνωσαν από ό,τι θα μπορούσε να θεωρηθεί εμπορικό (καλή παραγωγή, δεξιοτεχνία, «προσβάσιμα» φωνητικά, κ.λπ.) και το «έφτυσαν» σε ένα ανυποψίαστο κοινό.

Darkthrone, Burzum, Immortal, Emperor, Satyricon, Gorgoroth: αυτά είναι μόνο μερικά από τα συγκροτήματα που ξεπηδούσαν σαν δηλητηριώδη μανιτάρια την περίοδο εκείνη στη Νορβηγία. Και στο επίκεντρο αυτού του κύκλου βρίσκονταν οι Mayhem, με τον Euronymous στο ρόλο ενός σκοτεινού άρχοντα, ο οποίος έσπρωχνε τα μουσικά και ιδεολογικά όρια όλο και περισσότερο στα άκρα.

Ήταν αυτός που δήλωνε ότι το black metal ήταν το αντίθετο του Χριστιανισμού. Αυτός που εξέφραζε δημόσια θαυμασμό για καθεστώτα όπως του Ενβέρ Χότζα στην Αλβανία (κυρίως για την καταπίεση που ασκούσαν στους πολίτες των χωρών τους). Αυτός που έβγαζε δίσκους άλλων συγκροτημάτων, μέσω της εταιρείας του, Deathlike Silence. Αυτός που μιλούσε για τον Σατανισμό ως βασική ιδεολογία της μουσικής του και συνολικά του black metal.

To 1991 είναι η χρονιά-σταθμός για τους Mayhem. O τότε τραγουδιστής τους, Per Ohlin, γνωστός ως «Dead» αυτοκτόνησε σε ένα διαμέρισμα που νοίκιαζε το συγκρότημα. Ο Euronymous που ανακάλυψε το πτώμα, πρώτα το έβγαλε φωτογραφίες - και, λέει ο θρύλος, πήρε κομματάκια από το κρανίο του Dead και τα έκανε κολιέ... - και μετά κάλεσε την αστυνομία. Για πολλούς, η αυτοκτονία του Dead ήταν το σημείο καμπής για τους Mayhem, η στιγμή που το πράγμα ξέφυγε συνολικά.

Το 1992 μια σειρά από εμπρησμούς σε ιστορικούς ξύλινους ναούς (stave) στη Νορβηγία συνδέθηκε με το black metal, με μέλη των Mayhem να συμμετέχουν σε αυτούς και να σχεδιάζουν - όπως αποκαλύφθηκε από την έρευνα της αστυνομίας - την ανατίναξη του καθεδρικού ναού Nidaros στο Μπέργκεν, προκειμένου να τρομοκρατήσουν τους Χριστιανούς στη χώρα. Εντωμεταξύ, οι Mayhem ηχογραφούν τον πρώτο τους δίσκο, το ιστορικό «De Mysteriis Dom Sathanas».

Ωστόσο, ο Euronymous δεν θα δει ποτέ τον δίσκο να κυκλοφορεί: στις 10 Αυγούστου του 1993, ο μπασίστας των Mayhem και μοναδικό μέλος των Burzum, Varg «Count Grishnakh» Vikernes και ο Snorre «Blackthorn» Ruch ταξίδεψαν από το Μπέργκεν στο Όσλο. Ο Vikernes πήγε στο σπίτι του Aarseth, όπου τον δολοφόνησε με 23 μαχαιριές. Ο Vikernes ισχυρίστηκε ότι ο Euronymous σκόπευε να τον απαγάγει, να τον βασανίσει και να τον σκοτώσει και ότι η πράξη του ήταν αυτοάμυνα.

Ο θάνατος του Euronymous, αλλά και η δολοφονία ενός άνδρα στο Λιλεχάμερ από τον Bård «Faust» Eithun, τον ντράμερ των Emperor, συν οι εμπρησμοί, προκάλεσαν την έντονη αντίδραση των αρχών: ο Vikernes καταδικάστηκε σε 21 χρόνια φυλακή, ο Eithun σε 14 χρόνια, μέλη άλλων συγκροτημάτων συνελήφθησαν ή ανακρίθηκαν, ωστόσο, η «φωτιά» δεν έσβησε ποτέ.

Όσο για τους Mayhem που θα παίξουν την Τετάρτη 8 Οκτωβρίου στο Gagarin, κατά περίεργο τρόπο κατάφεραν να επιβιώσουν και να συνεχίσουν, κυκλοφορώντας δίσκους, κάνοντας περιοδείες και... αλλάζοντας τραγουδιστές και κιθαρίστες σαν πουκάμισα. Το ακόμα πιο ενδιαφέρον είναι ότι οι δίσκοι τους παραμένουν σημαντικά ντοκουμέντα ενός συγκροτήματος που - παρά τα χρόνια και τις... αναταράξεις που βίωσε - συνεχίζει να παράγει σπουδαία μουσική.

Μπορεί η ιστορία να είναι «βαριά» στις πλάτες των Mayhem, ωστόσο η μπάντα παραμένει σημείο αναφοράς στον χώρο του extreme metal και, μάλιστα, συνεχίζει να είναι ακραία τόσο στον ήχο όσο και στη συμπεριφορά (έχουν κατά καιρούς διάφορα μπλεξίματα με το νόμο, duh...). The true Mayhem, indeed...

photos via Wikipedia/FB